Villa VIP Boek

De eerste VIP-boeken in gebruik genomen.

Ieder kind en iedere jongere die bij Villa VIP in begeleiding komt, ontvangt bij de start een eigen VIP-boek. Dit is een leeg schrijfboekje wat tijdens de therapie wordt gevuld met voor ieder kind of jongere zijn eigen verhaal.

Waarom een VIP-boek?

1. Schrijven is gezond!

Schrijven als therapie is een effectief middel om stress te verminderen. James Pennebaker is als Amerikaanse psycholoog de eerste die onderzoek deed naar de effecten van schrijftherapie. In 1986 komt zijn eerste onderzoeksverslag waaruit blijkt dat het schrijven over emotionele gebeurtenissen als therapie, een significante daling in het aantal huisartsbezoeken laat zien. (Pennebaker en Beall 1986). In 1993 blijkt zijn onderzoek te kunnen aantonen, dat het schrijven over emoties ook echt significante verbetering oplevert in de fysieke gezondheid. In 2006 komt uit een groot onderzoek onder studenten met een verhoogd risico op het ontwikkelen van een depressie belangrijk nieuws naar voren. Middels schrijftherapie moest de grote groep studenten al hun gevoelens noteren in plaats van deze te onderdrukken, wat een indrukwekkende daling aan depressieve symptomen tot gevolg bleek te hebben. (Gortner, Rude, Pennebaker 2006) Ook in Nederland wordt onderzoek naar de effecten van schrijftherapie gedaan. Zo blijkt uit onderzoek aan de Universiteit van Twente dat het schrijven van een autobiografie onder begeleiding van een therapeut, een effectief middel tegen depressie is. In 2012 is aan het VU Medisch Centrum een onderzoek gestart, waaruit blijkt dat schrijven na het krijgen van de diagnose kanker, significante bijdraagt aan een hogere beoordeling van het psychisch welbevinden.

Hoe werkt dat dan? Wanneer je schrijft over je emoties, geef je verschillende gebieden in je hersenen tegelijkertijd een taak; je haalt herinneringen op aan moeilijke momenten (geheugen), je emotionele brein wordt geactiveerd wat je merkt aan o.a. het stijgen van je hartslag of bloeddruk, het krijgen van tranen of gaan trillen of een verslechterend humeur en tegelijkertijd zoek je dan ook nog eens naar woorden om dit goed op te schrijven (taalcentrum). Daarbij beweeg je je handen tijdens het schrijven en met je ogen volg je de woorden op het papier (bewegingscontrole en motorisch centrum). Er is dus tussen de verschillende gebieden in je hersenen heel veel communicatie op zo’n moment; veel verbindingen worden geactiveerd. Door het communiceren tussen al deze gebieden in de hersenen en met name de verbinding tussen de frontale cortex (gebied voor zelfcontrole) en het emotionele brein, ontstaat het gevoel van controle over het emotionele brein. Er is niet meer de spanning dat de emoties je overnemen en met je op de loop gaan. Dit gevoel van controle vermindert de angst en levert een grotere concentratie op in het hier en nu. Dit bij elkaar levert spierontspanning op, waardoor er ook weer dieper adem wordt gehaald, wat de ontspanning verhoogt.

2. Therapie is een document waard!

Wij vinden het als therapeuten bij Villa VIP een document waard, wanneer kinderen of jongeren gewerkt hebben aan hun eigen geestelijke gezondheid. Het is een document waard waarin wordt vastgelegd hoe hard er is gewerkt, welke weg er is afgelegd, welke problemen zijn overwonnen, welke valkuilen er ontweken kunnen worden en hoe er is gegroeid in de ontwikkeling!

3. Terugvalpreventie!

Er wordt in een relatief korte periode veel geleerd bij Villa VIP. Het kan best moeilijk zijn om de geleerde veranderingen in gedrag en gedachten vast te houden. Zeker wanneer het in het leven even tegen lijkt te zitten, er nieuwe verdrietige of spannende dingen zijn gebeurd, of er gewoon een verandering is die te maken heeft met de leeftijd. Met het VIP-boek kunnen kinderen en jongeren en hun ouders terugkijken hoe ze tijdens de therapie de problemen aanpakten en welke strategieën goed voor hen werkten. Veelal is het kort wat intensiever aan de slag gaan met al het geleerde, voldoende om weer grip te krijgen. De problemen en zorgen hoeven dan niet groter te groeien en opnieuw hulp zoeken bij een psycholoog is dan overbodig.

Het VIP-boek bij Villa VIP.

We starten het boek bij de actuele situatie. Wat is op het moment dat een kind / jongere Villa VIP binnen komt, de grootste zorg en waarmee wil het worden geholpen. We leggen vast hoe het op dat moment staat met de emoties, de gedachten, het functioneren op school, in de vriendengroep en het gezin. Tevens proberen we samen te formuleren waar een kind / jongere heen wil; wat is zijn of haar doel, wat geeft hem of haar weer de zin en durf om de wereld in te gaan. Zo wordt duidelijk welke weg we gaan bewandelen en kan het VIP-boek een soort reisdocument worden van de afgelegde route. Samen gaan we op zoek naar de talenten van een kind of jongere die we kunnen gebruiken tijdens de reis. Ook hulpmiddelen vanuit ons als therapeuten en soms zelfs medereizigers als ouders, leerkrachten, vrienden/vriendinnen die af en toe een stukje meereizen, kunnen een bijdrage leveren aan het VIP-boek.

Als therapeuten zullen we het persoonlijke verhaal in het VIP-boek steeds aanvullen. Allereerst met psycho-educatie; dit is uitleg over waar je gevoelens vandaan komen, waarom je lichaam zo heftig kan reageren, wat stofjes in jouw lichaam voor invloed hebben op je denken en op je gedrag en hoe het bijvoorbeeld komt dat je niet meer op jezelf durft te vertrouwen. Vervolgens worden gevalideerde technieken aangeboden zoals o.a. gedachten uitdagen, de 4 G’s herkennen, ontspanningsoefeningen, cognitieve herstructurering. Deze technieken worden middels huiswerk in het schrift opgenomen en ook in de dagelijkse praktijk buiten het therapieuur om geoefend. Door een kind de resultaten, maar ook de twijfels en de bedenkingen te laten noteren in het VIP-boek, worden de technieken veel meer eigen gemaakt. Een ander mooi effect is dat een kind of jongere medeverantwoordelijk wordt gemaakt voor de therapie.

Het VIP-boek biedt uiteraard ook ruimte voor het opschrijven van gedachten, vragen die je wilt stellen en niet wilt vergeten, goede eigen ideeën die je wilt bespreken, twijfels of nieuwe problemen die door de week heen op iemands pad komen. Je kunt het zien als een aantekeningenboekje naast je bed, zodat je door het opschrijven rustig kan inslapen en weet dat het in een volgend therapiegesprek aan de orde kan komen.

Bij afsluiting van de begeleiding bij Villa VIP heeft ieder kind of jongere zijn eigen persoonlijk document gemaakt in het VIP-boek. Dit persoonlijk document geeft het kind en de jongere een stuk erkenning dat door het harde werken er resultaat is geboekt. Het is een stuk levensverhaal op papier, waaruit bewijst dat je door hard samenwerken en soms gewoon om hulp vragen oplossingen kunt bereiken en fijne dingen in je leven kunt creëren. Een kind of jongere mag uiteraard zelf bepalen wie het VIP-boek nog eens met ze kan doorlezen. Er gaat een bewezen positief effect uit van het delen van je verhaal (social sharing); het geeft erkenning voor je probleem en de moeilijke periode waar je doorheen ging en ook waardering voor je inzet en harde werken.